ปี 2529 สมัยผู้ช่วยศาสตราจารย์เธียรชาย อักษรดิษฐ์เป็นนักศึกษาคณะวิจิตรศิลป์ ปี 1
และช้างตัวเเรกของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่


ปี 2530 ช้างปูนปั้น


ปี 2530 ปราสาทลมหลังแรก

ปี 2567 ขบวนผ้าห่มพระธาตุ คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

สีและลวดลายที่มีความหมาย
       สีของผ้าห่มพระธาตุยังสะท้อนความเชื่อและธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยทั่วไปมักใช้สีเหลือง สีส้ม หรือสีแดง ซึ่งมีความสัมพันธ์กับสีของผ้ากาสาวพัสตร์อย่างไรก็ตาม ในบางโอกาส สีของผ้าห่มพระธาตุก็ถูกออกแบบให้มีความหมายเฉพาะของคณะ เช่น ในปี พ.ศ. 2565 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 40 ปีแห่งการก่อตั้งคณะวิจิตรศิลป์ ได้มีการจัดทำผ้าห่มพระธาตุ สีแดง ซึ่งเป็นสีประจำคณะ เพื่อถวายแด่องค์พระบรมธาตุดอยสุเทพ
ส่วนลวดลายของผืนผ้าในแต่ละปีจะสัมพันธ์กับแนวคิดหรือธีมของคณะ โดยอาจนำลวดลายมงคล ลายประจำยาม รูปสาวก หรือพระพุทธรูปปางต่าง ๆ มาประกอบการออกแบบ สำหรับแนวคิดในปี 2569 คณะวิจิตรศิลป์กำหนดธีมเกี่ยวกับ วัฒนธรรมเขตหนานไห่ หรือวัฒนธรรมบริเวณทะเลจีนใต้ ซึ่งเปิดพื้นที่ให้เกิดการผสมผสานระหว่างศิลปะจีนกับศิลปะของท้องถิ่น สะท้อนแนวคิดการแลกเปลี่ยนและหลอมรวมทางวัฒนธรรมผ่านงานศิลปะบนผืนผ้า

จาก “งานรับน้อง” สู่บทเรียนชีวิตและความทรงจำ
     เบื้องหลังการทำผ้าห่มพระธาตุยังมีเรื่องราวของการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างรุ่นพี่และรุ่นน้องซ่อนอยู่ในอดีต การจัดทำช้าง ปราสาท เครื่องสักการะ หรือผ้าห่มพระธาตุ ต้องใช้แรงของนักศึกษาจำนวนมาก จึงเกิดการแบ่งหน้าที่เป็นกองงานต่าง ๆ ทั้งกองเสลี่ยง กองปราสาท กองช้าง และกองผ้าห่มพระธาตุ การทำงานในแต่ละกองจึงไม่ได้เป็นเพียงการผลิตชิ้นงาน แต่เป็นพื้นที่ให้รุ่นพี่ถ่ายทอดประสบการณ์และทักษะให้รุ่นน้อง ขณะเดียวกัน รุ่นน้องก็ได้เรียนรู้เรื่องความรับผิดชอบ ความอดทน และการทำงานร่วมกับผู้อื่น แม้เรื่องราวการ “แกล้ง” กันระหว่างรุ่นพี่กับรุ่นน้องในอดีต เช่น การนำอุปกรณ์ไปซ่อมหรือทำให้ต้องเร่งมือกับงานในช่วงท้าย อาจฟังดูเป็นเรื่องชวนหัวในมุมมองปัจจุบัน แต่สำหรับคนในยุคนั้น สิ่งเหล่านี้คือสีสันของการทำงานร่วมกัน และเป็นอีกหนึ่งความทรงจำที่ทำให้กิจกรรมมีเรื่องเล่าเฉพาะของแต่ละรุ่น สิ่งสำคัญคือ ทุกคนต่างมีเป้าหมายเดียวกัน คือการทำสิ่งที่ดีที่สุดจากแรงกายและความสามารถของตนเอง เพื่อนำขึ้นไปถวายแด่องค์พระบรมธาตุดอยสุเทพ

ศิลปะที่ทำให้ประเพณี “มีชีวิต”
     เรื่องราวของผ้าห่มพระธาตุยังสะท้อนพัฒนาการของประเพณีรับน้องขึ้นดอยในภาพรวม จากเดิมที่นักศึกษาขึ้นดอยเพื่อไปนมัสการองค์พระบรมธาตุดอยสุเทพและรับดอกไม้ ธูป เทียนที่จัดเตรียมไว้ ต่อมาแต่ละคณะเริ่มนำศิลปะและวัฒนธรรมล้านนาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของขบวนมากขึ้น ตั้งแต่ช่วงหลังปี พ.ศ. 2530 เป็นต้นมา จึงเริ่มเห็นความหลากหลายของเครื่องสักการะและการตกแต่งขบวนของแต่ละคณะ ขณะที่คณะวิจิตรศิลป์ได้เพิ่มเอกลักษณ์ของตนเองด้วยการจัดทำผ้าห่มพระธาตุตั้งแต่ปี 2545 สิ่งเหล่านี้ทำให้ประเพณีไม่ได้หยุดอยู่เพียง “กิจกรรมที่จัดขึ้นทุกปี” แต่กลายเป็นพื้นที่ที่นักศึกษารุ่นใหม่ได้เข้ามาสัมผัสศิลปวัฒนธรรมด้วยตัวเอง

ผืนผ้าหนึ่งผืน…จึงมีเรื่องราวมากกว่าที่มองเห็น
     ในมุมของพุทธศาสนา การถวายผ้าห่มพระธาตุเป็นรูปแบบหนึ่งของ การปฏิบัติบูชา ซึ่งเป็นการนำสิ่งของมาถวายแด่สิ่งที่เคารพนับถือ เพื่อความเป็นสิริมงคลและความสบายใจ แต่ในมุมของนักศึกษา ผ้าห่มพระธาตุยังมีความหมายมากกว่านั้น เพราะกว่าจะกลายเป็นผืนผ้ายาวหลายสิบเมตร ต้องผ่านมือของผู้คนจำนวนมาก บางคนช่วยออกแบบ บางคนช่วยวาด บางคนช่วยสกรีน บางคนช่วยจัดเตรียม บางคนช่วยแบกขึ้นดอย และบางคนอาจจำไม่ได้แล้วด้วยซ้ำว่า ตัวเองเคยรับผิดชอบส่วนไหนของผืนผ้า แต่เมื่อวันหนึ่งได้กลับมาเห็นขบวนรับน้องขึ้นดอยอีกครั้ง และเห็นผืนผ้ายาว ๆ ถูกคลี่ออกบนเส้นทางสู่ดอยสุเทพ ความทรงจำของวันเวลาที่เคยร่วมแรงร่วมใจกันก็อาจย้อนกลับมาอีกครั้ง เพราะท้ายที่สุดแล้ว “ผ้าห่มพระธาตุ” ไม่ได้เป็นเพียงงานศิลปะหรือเครื่องสักการะ หากแต่เป็นพื้นที่ที่ศรัทธา ศิลปวัฒนธรรม และความสัมพันธ์ของผู้คนได้มาพบกัน จากรุ่นพี่สู่รุ่นน้อง จากอดีตสู่ปัจจุบัน และจากผืนผ้าผืนหนึ่งสู่ความทรงจำของลูกช้าง มช. อีกหลายรุ่น ทุกครั้งที่ผืนผ้าถูกยกขึ้นห่มองค์พระบรมธาตุดอยสุเทพ จึงไม่ใช่เพียงการถวายสิ่งของแทนความเคารพ แต่คือการบอกเล่าเรื่องราวว่า... ครั้งหนึ่ง ณ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คนกลุ่มหนึ่งเคยร่วมมือกันสร้างสิ่งงดงาม และส่งต่อเรื่องราวนั้นให้คนรุ่นต่อไปได้เดินขึ้นดอยไปพร้อมกัน

ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก
คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (CMU FINE ART)