ข่าว

มช. นำเสนอนวัตกรรม FireMan Platform และ Fireman Tracker ต่อนายกฯ ระหว่างลงพื้นที่เชียงใหม่

21 เมษายน 2569
ศูนย์สื่อสารองค์กรและนักศึกษาเก่าสัมพันธ์
มช. นำเสนอนวัตกรรม FireMan Platform และ Fireman Tracker ต่อนายกฯ ระหว่างลงพื้นที่เชียงใหม่ ชูแนวคิดจัดการไฟป่า–PM2.5 แบบเรียลไทม์ มุ่งแก้ปัญหาที่ต้นทาง และผลักดันสู่แพลตฟอร์มกลางระดับประเทศเพื่อความยั่งยืน

เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) นำทีมนักวิจัยเข้าร่วมนำเสนอนวัตกรรม “FireMan Platform” และ “Fireman Tracker (FMT)” ต่อนายกรัฐมนตรี ระหว่างลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อติดตามและเร่งแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่น PM2.5 โดยมุ่งเปลี่ยนแนวทางจากการดับไฟปลายเหตุ สู่การจัดการเชิงระบบที่ต้นทางอย่างยั่งยืน

การลงพื้นที่ครั้งนี้ นำโดย นายอนุทิน ชาญวีรกุล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ณ หอประชุมอาคารยอดทัพ กองพลทหารราบที่ 7 จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อติดตามสถานการณ์ไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ภาคเหนือ

ในโอกาสดังกล่าว ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำโดย ศ.ปฏิบัติ ดร.เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล ผู้อำนวยการสำนักบริการวิชาการ (UNISERV) และหัวหน้าศูนย์ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (CCDC) พร้อมด้วย ผศ.ดร.พลภัทร เหมวรรณ รองผู้อำนวยการสำนักบริการวิชาการ (UNISERV) ได้นำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาเชิงรุก ผ่าน 2 นวัตกรรมหลัก ได้แก่
  • FireMan Platform ระบบเฝ้าระวังและบริหารจัดการไฟป่าอัจฉริยะ
  • Fireman Tracker (FMT) อุปกรณ์ติดตามและเพิ่มความปลอดภัยให้เจ้าหน้าที่และอาสาดับไฟป่า บนเครือข่าย LoRa Mesh
ทั้งนี้ นวัตกรรม FMT สามารถแสดงตำแหน่งเจ้าหน้าที่ภาคสนามแบบเรียลไทม์ผ่านโทรศัพท์มือถือ พร้อมเชื่อมโยงข้อมูลจุดความร้อนจากดาวเทียม ทำให้ผู้บริหารสามารถประเมินสถานการณ์ สั่งการ และติดตามความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยยกระดับการทำงานจาก “เห็นแค่ไฟ” เป็น “เห็นทั้งไฟและทีม” ส่งผลให้การแก้ไขสถานการณ์มีความรวดเร็ว แม่นยำ และปลอดภัยยิ่งขึ้น

ทางทีมวิจัยเสนอให้รัฐบาลยกระดับ "Fireman Tracker (FMT)" เป็นแพลตฟอร์มกลางระดับประเทศ เพื่อสร้างระบบนิเวศการจัดการไฟป่ารูปแบบใหม่:

1 เห็นความจริงแบบ Real-time: ผสานจุดความร้อนจากดาวเทียม และตำแหน่งเจ้าหน้าที่ภาคสนาม และอาสาดับไฟ ช่วยให้การสั่งการแม่นยำและปลอดภัยขึ้น
2 เปลี่ยนการควบคุม เป็นการบริหาร: วิเคราะห์พื้นที่เผาซ้ำและชุมชนที่ทำได้ดี เพื่อออกแบบมาตรการเจาะจงรายพื้นที่ (Area-based)
3 เชื่อมแรงจูงใจด้วยข้อมูล: เปลี่ยนระบบจัดสรรงบประมาณเดิมๆ สู่การให้รางวัลชุมชนที่ไม่เผา และรองรับการซื้อขาย Carbon Credit ในอนาคต
4 ยกระดับสู่ Single Command: รวมศูนย์การสั่งการ ลดความซ้ำซ้อน และเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการในภาพรวม

หัวใจสำคัญของโมเดลดังกล่าว คือ “การเปลี่ยนพฤติกรรมคนด้วยข้อมูล” เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนวิธีคิดจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไปสู่การป้องกันและจัดการที่ต้นทางอย่างเป็นระบบ

โครงการวิจัยได้รับการสนับสนุนจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (TSRI) และความร่วมมือจากมูลนิธิเจริญโภคภัณฑ์พัฒนาชีวิตชนบท รวมถึงหน่วยงานในพื้นที่ อาทิ อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มุ่งมั่นขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคม โดยผลักดัน “Fireman Tracker” ให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศในการจัดการไฟป่าและ PM2.5 อย่างยั่งยืน พร้อมยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และสร้างต้นแบบการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่สามารถขยายผลได้ในระดับประเทศ

เรียบเรียงโดย ศูนย์สื่อสารองค์กรและนักศึกษาเก่าสัมพันธ์ มช. (CCARC)
ภาพ – ข้อมูลโดย ศูนย์ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มช. (CCDC)

งานวิจัยและนวัตกรรม เทคโนโลยี ข่าวเด่น ข่าวสาร PM2.5

แกลลอรี่