มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดย Global Health Research Center (GHRC) คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร. นพ.ชัยสิริ อังกุระวรานนท์ พร้อมทีมนักวิจัยสหสาขาวิชา พัฒนา SMART PRIMARY CARE นำข้อมูลสุขภาพมาใช้ยกระดับระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ ช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ค้นหาผู้ป่วยที่ต้องการการดูแลเพิ่มเติมได้อย่างตรงจุด โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่จำเป็นต้องได้รับการติดตามรักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูแลและส่งเสริมสุขภาพที่ดีของประชาชนในระยะยาว

หัวใจสำคัญของ SMART PRIMARY CARE คือการเชื่อมโยงการพัฒนาระบบสุขภาพ 4 มิติ ได้แก่ Learning Health System ระบบสุขภาพที่เรียนรู้และพัฒนาการบริการจากข้อมูลอย่างต่อเนื่อง, Precision Care การดูแลที่เหมาะสมกับความเสี่ยงของแต่ละบุคคล, Resilient Care การเตรียมพร้อมรับมือกับความเสี่ยงด้านสุขภาพ เช่น วิกฤตฝุ่น PM2.5 และ Connected Care การเชื่อมโยงผู้ป่วย บุคลากรทางการแพทย์ และชุมชน เพื่อให้การดูแลเป็นไปอย่างต่อเนื่องและไร้รอยต่อ

หนึ่งในผลงานสำคัญคือการพัฒนาระบบ Learning Health System (LHS) ที่นำข้อมูลสุขภาพมาใช้มากกว่าการประเมินผล โดยสามารถช่วยระบุกลุ่มผู้ป่วยที่ต้องการการดูแลเพิ่มเติม อาทิ ผู้ป่วยที่ขาดการติดตามรักษา ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ยังควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ และผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ทำให้ทีมสุขภาพสามารถวางแผนติดตามและให้การดูแลได้อย่าเหมาะสมยิ่งขึ้น

โครงการนี้ดำเนินงานร่วมกับ Queen Mary University of London และ London School of Hygiene & Tropical Medicine โดยได้รับการสนับสนุนจาก National Institute for Health and Care Research (NIHR) สหราชอาณาจักร และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปัจจุบันนำร่องในหน่วยบริการปฐมภูมิ 16 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน มีผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในระบบมากกว่า 100,000 คน และอยู่ระหว่างขยายผลสู่กลุ่มเป้าหมายกว่า 400,000 คน

ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ในพื้นที่นำร่อง ระบบสามารถค้นหาผู้ป่วยที่ขาดการติดตามรักษาได้ 381 คน และติดตามกลับเข้าสู่ระบบบริการได้ 213 คน คิดเป็นร้อยละ 56 นอกจากนี้ ยังช่วยให้ทีมสุขภาพคัดกรองผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด เพื่อเข้าสู่กระบวนการดูแลเพิ่มเติมได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยพบว่าอัตราการควบคุมความดันโลหิตในพื้นที่นำร่องปรับตัวดีขึ้นอย่างชัดเจน

นอกจากการพัฒนาระบบ LHS แล้ว GHRC ยังเดินหน้าวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ทั้งการใช้เทคโนโลยีสนับสนุนการจัดการน้ำหนักเพื่อการดูแลเฉพาะบุคคล การเชื่อมโยงข้อมูลมลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะ PM2.5 กับข้อมูลสุขภาพ เพื่อระบุกลุ่มเปราะบางและวางแผนป้องกันล่วงหน้า ตลอดจนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทางการแพทย์ เพื่อสนับสนุนการเลือกใช้ยาในผู้ป่วยเบาหวานและการประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

การพัฒนา SMART PRIMARY CARE เป็นอีกก้าวสำคัญของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในการนำองค์ความรู้จากงานวิจัยมาประยุกต์ใช้กับระบบบริการสุขภาพ โดยผสานพลังของข้อมูล เทคโนโลยี และความร่วมมือจากเครือข่ายสุขภาพ เพื่อให้ระบบบริการสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง ช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ดูแลผู้ป่วยได้ตรงจุด พร้อมสนับสนุนให้ประชาชนเข้าถึงบริการสุขภาพที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน