เมื่อวันที่ 11–12 มีนาคม 2569 ดร.กรด เหล็กสมบูรณ์ นักวิจัยจาก สถาบันวิจัยพหุศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภายใต้โครงการวิจัย “รูปแบบการบริหารจัดการไฟป่าแบบบูรณาการ โดยใช้เทคโนโลยีและกระบวนการมีส่วนร่วมของสังคม” ได้ลงพื้นที่ ลำน้ำห้วยแม่แวนหลวง ตำบลดงดำ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เพื่อร่วมกิจกรรมสร้างฝายชุมชนกับประชาชนในพื้นที่

กิจกรรมดังกล่าวมีประชาชนจากหลายหมู่บ้านเข้าร่วมกว่า 200 คน อาทิ บ้านบวก บ้านปางส้าน และบ้านป่าคา โดยความร่วมมือของชุมชนครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อ เพิ่มประสิทธิภาพการเก็บกักน้ำ ชะลอน้ำ และสร้างความชุ่มชื้นให้กับระบบนิเวศป่าไม้ ซึ่งนอกจากจะช่วยบรรเทาปัญหาการขาดแคลนน้ำของชุมชนแล้ว ยังมีบทบาทสำคัญในการ ลดความเสี่ยงการเกิดไฟป่าในฤดูแล้ง ผ่านการเพิ่มความชื้นของพื้นที่ป่าและการฟื้นฟูระบบนิเวศต้นน้ำ
นอกจากนี้ ดร.กรด เหล็กสมบูรณ์ ยังได้ลงพื้นที่ ตำบลก้อ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เพื่อสำรวจข้อมูลสถานการณ์ปัญหาน้ำในระดับชุมชน โดยพบว่าพื้นที่ดังกล่าวเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน ทั้ง ปัญหาภัยแล้ง น้ำหลาก น้ำท่วม การพังทลายของดิน การเปลี่ยนแปลงเส้นทางน้ำ รวมถึงความขัดแย้งของชุมชนและความไม่ชัดเจนด้านกรรมสิทธิ์ที่ดิน ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและการใช้ประโยชน์พื้นที่ของชุมชน

การลงพื้นที่ครั้งนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของการเก็บข้อมูลภาคสนาม เพื่อศึกษา แนวทางการพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการน้ำโดยใช้ฝายชุมชน และกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในพื้นที่ที่มีความซับซ้อนด้านสิทธิการใช้ที่ดิน โดยมุ่งหวังให้เกิด ต้นแบบการจัดการทรัพยากรน้ำที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ สามารถลดความเสี่ยงไฟป่า เสริมความมั่นคงด้านทรัพยากรธรรมชาติ และสร้างความยั่งยืนให้กับชุมชนในระยะยาว
การดำเนินงานดังกล่าวสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในการ บูรณาการงานวิจัย เทคโนโลยี และองค์ความรู้ร่วมกับชุมชน เพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นรูปธรรม

#MDRI #มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ #งานวิจัยเพื่อสังคม #ResearchForCommunity #การจัดการน้ำชุมชน #ฝายชุมชน #ไฟป่า