มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยศูนย์นวัตกรรมอาหารและบรรจุภัณฑ์ (FIN) คณะอุตสาหกรรมเกษตร ร่วมกับคณะเกษตรศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ และคณะเภสัชศาสตร์ เดินหน้าพัฒนานวัตกรรม “BSF NEXTGEN” นำเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงและแปรรูป BSF มาใช้เพิ่มมูลค่าเศษอาหารและวัสดุอินทรีย์เหลือทิ้งให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้แก่ โปรตีน น้ำมัน และปุ๋ยจากมูลหนอน พร้อมขยายองค์ความรู้สู่ชุมชนและเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติ เพื่อส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการจัดการขยะอินทรีย์อย่างยั่งยืน โดยมีศาสตราจารย์ ดร.ยุทธนา พิมลศิริผล คณบดีคณะอุตสาหกรรมเกษตร เป็นหัวหน้าทีมวิจัย

งานวิจัย BSF ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เริ่มต้นในปี 2562 จากการศึกษาการสกัดน้ำมันเพื่อใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง ก่อนพัฒนาฟาร์มต้นแบบในปี 2565 และต่อยอดเทคโนโลยีเพื่อขยายผลสู่ชุมชนในช่วงปี 2566–2567 ต่อมาในปี 2568–2569 ได้ขยายความร่วมมือกับเครือข่ายต่างประเทศ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และส่งเสริมการนำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ในการจัดการขยะอินทรีย์

โครงการได้พัฒนาเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเพาะเลี้ยงและแปรรูป BSF ได้แก่ ตู้ฟักไข่อัจฉริยะที่ใช้เทคโนโลยี Internet of Things (IoT) ตู้เลี้ยง BSF อัตโนมัติที่ได้รับอนุสิทธิบัตร ระบบทำความสะอาดหนอนด้วยเทคโนโลยีไอออนนาโนบับเบิล และเครื่องคัดแยกสีอัจฉริยะ (Color Sorter) โดยนวัตกรรมเหล่านี้ช่วยสนับสนุนกระบวนการผลิตและการพัฒนาวัตถุดิบให้พร้อมต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม ทั้งโปรตีนและน้ำมัน BSF รวมถึงปุ๋ยจากมูลหนอน ซึ่งมีศักยภาพในการนำไปใช้ในภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ตลอดจนพัฒนาต่อยอดเชิงพาณิชย์

ด้านสิ่งแวดล้อม โครงการศึกษาคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของกระบวนการผลิต โดยผลการประเมินเบื้องต้นภายใต้ขอบเขต Cradle-to-Gate พบว่า การผลิตโปรตีน BSF จำนวน 1 กิโลกรัม มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 2.49 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ข้อมูลดังกล่าวเป็นพื้นฐานสำหรับการพัฒนากระบวนการผลิตให้ใช้ทรัพยากรและพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ได้แก่ SDG 9 อุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน SDG 12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน และ SDG 13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
การขยายผลสู่ชุมชนดำเนินงานร่วมกับเทศบาลตำบลดอนแก้ว จังหวัดเชียงใหม่ เทศบาลนครเชียงใหม่ ตลอดจนชุมชน โรงเรียน และสถานประกอบการโรงแรม เพื่อส่งเสริมการจัดการเศษอาหารและการนำวัสดุอินทรีย์เหลือทิ้งกลับมาใช้ประโยชน์ โครงการได้รับการสนับสนุนจากกองทุนพิเศษแม่โขง–ล้านช้าง (Lancang-Mekong Cooperation Special Fund) โดยมี FIN ทำหน้าที่ประสานงานและบริหารโครงการ ร่วมกับเครือข่ายพันธมิตร ได้แก่ Agricultural Support Technology Research Institute (ASTRI), Vietnam National University of Agriculture (VNUA), Green and Circular Agritech Center (GREAT), Nong Lam University และ National University of Laos (NUOL) เพื่อพัฒนาฟาร์มต้นแบบและถ่ายทอดเทคโนโลยีในประเทศไทย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และเวียดนาม

นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ยังร่วมกับกรมความร่วมมือระหว่างประเทศ (TICA) จัดหลักสูตรฝึกอบรมนานาชาติให้แก่ผู้เข้าร่วม 22 คน จาก 16 ประเทศ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเพาะเลี้ยง BSF การแปรรูปผลิตภัณฑ์ และการเพิ่มมูลค่าจากวัสดุอินทรีย์เหลือทิ้ง ช่วยขยายโอกาสในการนำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ พร้อมส่งเสริมความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตาม SDG 17

โครงการ BSF NEXTGEN เป็นการบูรณาการองค์ความรู้จากหลายสาขาวิชา ทั้งด้านเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยง การแปรรูปผลิตภัณฑ์ การเกษตร การสัตวแพทย์ และเภสัชศาสตร์ เพื่อพัฒนานวัตกรรมที่สามารถต่อยอดได้ทั้งในระดับชุมชนและภาคอุตสาหกรรม มุ่งเพิ่มมูลค่าจากเศษอาหารและวัสดุอินทรีย์เหลือทิ้ง ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชีวภาพที่เชื่อมโยงกับเศรษฐกิจหมุนเวียนและความยั่งยืน

ทีมวิจัยประกอบด้วย ศาสตราจารย์ ดร.ยุทธนา พิมลศิริผล หัวหน้าทีมวิจัย พร้อมด้วยรองศาสตราจารย์ ดร.จิราพร กุลสาริน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรินทร์ทิพย์ ธนัคฆเศรณี และนางสาวชลธิชา อุทัยศรีผดุงกุล จากศูนย์นวัตกรรมอาหารและบรรจุภัณฑ์ คณะอุตสาหกรรมเกษตร อาจารย์ ดร.ศุภกร วงศ์สุข และอาจารย์ ดร.สุดธิดา สุวรรณยศ จากคณะเกษตรศาสตร์ รองศาสตราจารย์ ดร.นายสัตวแพทย์สุวิทย์ โชตินันท์ จากคณะสัตวแพทยศาสตร์ และรองศาสตราจารย์ ดร.ภญ.วรรธิดา ชัยญาณะ จากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่