ศูนย์นวัตกรรมอาหารและบรรจุภัณฑ์ คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประสบความสำเร็จในการคิดค้น “นวัตกรรมเครื่องดื่มฟังก์ชันสารสกัดโพรไซยานิดินส์จากถั่วแระญี่ปุ่น เทคโนโลยีการสกัดสีเขียวสู่การชะลอวัยระดับทีโลเมียร์และมีผลวิจัยรองรับการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันโรคเรื้อรัง” ชูแนวคิด “Food as Medicine” พลิกฟื้นถั่วแระญี่ปุ่นตกเกรดราคาต่ำเพียงกิโลกรัมละไม่กี่บาท ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพมูลค่าสูงระดับเซลล์ ด้วยเทคโนโลยีสกัดสีเขียว ปลอดภัยไร้สารเคมี ผลของสารสกัดยังเกี่ยวข้องกับการลดความดัน ยับยั้งมะเร็งลำไส้ และดูแลผิวจากภายใน

รองศาสตราจารย์ ดร. จุฬาลักษณ์ เขมาชีวะกุล อาจารย์ประจำคณะอุตสาหกรรมเกษตร และศูนย์นวัตกรรมอาหารและบรรจุภัณฑ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปิดเผยว่า งานวิจัยนี้เริ่มต้นขึ้นเพื่อแก้ปัญหา 2 วิกฤตสำคัญไปพร้อมกัน คือ วิกฤตด้านสาธารณสุขจากกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตสูงและโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งมีผู้ป่วยใหม่ทั่วโลกกว่า 1.9 ล้านรายต่อปี และวิกฤตเศรษฐกิจของเกษตรกรไทยที่ต้องจำใจขายถั่วแระญี่ปุ่นตกเกรดเป็นอาหารสัตว์ในราคาต่ำมาก มหาวิทยาลัยเชียงใหม่จึงได้ตั้งโจทย์วิจัยนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูงมาพิสูจน์เพื่อยกระดับผลผลิตนี้ให้เป็นอาหารฟังก์ชันเชิงหน้าที่ที่ช่วยป้องกันโรคได้จริง

หัวใจสำคัญของนวัตกรรมนี้คือ การใช้ เทคโนโลยีสกัดสีเขียวแบบผสมผสาน (Green Extraction Technology) ที่ใช้เอนไซม์ร่วมกับคลื่นเสียงความถี่สูง เพื่อทำหน้าที่ดึงสารสำคัญอย่าง “โพรไซยานิดินส์” ออกมาได้อย่างมีประสิทธิภาพซึ่งสูงกว่าการสกัดทั่วไปถึงประมาณ 2 เท่า โดยปลอดสารเคมีอันตราย จากนั้นนำมาเปลี่ยนเป็น “ผงชงดื่ม” ด้วยเทคโนโลยี Spray Drying ร่วมกับการห่อหุ้มสารสำคัญ (Encapsulation) ช่วยให้เก็บรักษาได้ยาวนาน ใช้งานง่าย และมีความพร้อมสูงในการผลิตระดับอุตสาหกรรม

จากการทดสอบในระดับเซลล์ ผลิตภัณฑ์ชิ้นนี้มีจุดเด่นในการออกฤทธิ์แบบองค์รวม (Multi-target) ดังนี้
- ชะลอวัยระดับเซลล์ ปกป้องและชะลอการหดสั้นลงของทีโลเมียร์ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ชีวภาพสำคัญของอายุขัย ช่วยยืดอายุการทำงานและลดเสื่อมของเซลล์ก่อนวัย
- ต้านมะเร็งลำไส้ใหญ่ ยับยั้งการเจริญของเซลล์มะเร็งลำไส้ใหญ่
- ลดความดันโลหิต: ยับยั้งเอนไซม์ ACE ซึ่งเป็นกลไกหลักในการควบคุมและลดภาวะความดันโลหิตสูง
- ดูแลผิวพรรณ: ยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส ช่วยลดเม็ดสีหมองคล้ำ ฟื้นฟูผิวจากภายใน
- นวัตกรรมหมุนเวียน (Zero Waste): ยกระดับมูลค่าผลผลิตตกเกรด สู่สารสกัดมูลค่าสูงเพื่อความยั่งยืน

สำหรับแผนการต่อยอดในอนาคต มุ่งเป้าขยายผลใน 3 ระดับ ตั้งแต่อาหารฟังก์ชัน (Functional Food) ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Nutraceutical) ไปจนถึงอาหารทางการแพทย์ (Medical Food) ในระยะยาว เพื่อสร้างระบบนิเวศอาหารสุขภาพครบวงจรของไทยที่มุ่งเน้นโภชนาการป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งเป็นวาระสำคัญด้านสุขภาพระดับโลก

ผลงานชิ้นนี้สะท้อนบทบาทสำคัญของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในการขับเคลื่อนงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริง ทั้งการยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร ลดของเสียในระบบนิเวศ และลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขของประเทศ พลิกโฉมวงการอาหารไทยด้วยโภชนาการที่มีวิทยาศาสตร์รองรับ