ข่าว

นักวิจัยสถาบันฯ เปิดผลศึกษา “รหัสลับอิโมจิ” ในตลาดยาออนไลน์ เตือนภัยพ่อแม่-ครู รู้เท่าทันโซเชียล

24 กุมภาพันธ์ 2569
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ
เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) จัดกิจกรรม “เปิดโลกคำแสลงยาเสพติด” ภายใต้นโยบายเชิงรุกในการปกป้องเด็กและเยาวชนจากภัยยาเสพติดบนโลกออนไลน์ โดยบูรณาการความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา ภาคประชาสังคม และผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขา เพื่อสร้างการรับรู้และเสริมภูมิคุ้มกันให้แก่ครอบครัวและสถานศึกษา

ในการนี้ นางสาวกนิษฐา ไทยกล้า นักวิจัยหน่วยสารเสพติด สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้รับเชิญเป็นวิทยากรหลัก นำเสนอผลการวิจัยประจำปี 2568–2569 เรื่อง “รหัสลับอิโมจิในตลาดยาออนไลน์” ซึ่งสะท้อนสถานการณ์ที่น่ากังวลว่า การซื้อขายยาเสพติดได้ขยายตัวจากตลาดมืด (Dark Web) มาสู่แพลตฟอร์มสาธารณะที่เยาวชนใช้งานเป็นประจำ อาทิ X, Facebook และ Telegram

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้ค้าปรับเปลี่ยนกลยุทธ์โดยใช้อิโมจิและคำแสลงเป็น “รหัสลับ” เพื่อหลบเลี่ยงระบบตรวจจับอัตโนมัติ (AI) และนโยบายของแพลตฟอร์ม มีการประดิษฐ์คำใหม่ เช่น “ไก่แดง” “น้ำแข็ง” “ลิ้นฟ้า” หรือ “สิงโต” รวมถึงใช้อิโมจิรูปวัตถุ ตัวเลข หรือขนม เพื่ออำพรางความหมาย ลดทอนความน่ากลัว และดึงดูดความสนใจของเด็กและเยาวชน

นอกจากนี้ ข้อมูลสถิติยังชี้ให้เห็นว่า คดีจับกุมที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายผ่านช่องทางออนไลน์เพิ่มขึ้นประมาณ 50–100 คดี โดยกลุ่มเป้าหมายหลักคือเด็ก เยาวชน และผู้ค้ารายย่อย รูปแบบการจำหน่ายมีลักษณะคล้ายระบบอีคอมเมิร์ซ มีการแจ้งราคาชัดเจน ระบุวิธีจัดส่ง และมักนัดรับส่งสินค้าในช่วงเวลา 20.00–01.00 น.

การนำเสนอของนางสาวกนิษฐา ไทยกล้า สะท้อนบทบาทของงานวิจัยเชิงรุกในการติดตามรูปแบบภัยยาเสพติดที่เปลี่ยนแปลงตามบริบทดิจิทัล และตอกย้ำความสำคัญของการสร้างความรู้เท่าทันสื่อในระดับครอบครัวและสถานศึกษา

ทั้งนี้ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ขอความร่วมมือผู้ปกครองเฝ้าระวังพฤติกรรมออนไลน์และพัสดุที่ส่งถึงบุตรหลานอย่างใกล้ชิด หากพบเบาะแสเกี่ยวกับยาเสพติด สามารถแจ้งสายด่วน 1386 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยทุกข้อมูลจะถูกเก็บรักษาเป็นความลับ

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ยังคงมุ่งมั่นขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อประโยชน์สาธารณะ และสนับสนุนองค์ความรู้ทางวิชาการในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน เพื่อร่วมปกป้องเด็กและเยาวชนไทยจากภัยเงียบในโลกดิจิทัล
ประชุมสัมมนา/กิจกรรมของมหาวิทยาลัย ข่าวเด่น

แกลลอรี่