มช. ขับเคลื่อน “SMART BEE SDGs” ยกระดับคุณภาพชีวิตผู้เลี้ยงผึ้งลุ่มน้ำโขงสู่เวทีโลก คว้ารางวัลยกย่องเป็นพิเศษ (Highly Commended) ในงานประกาศผลรางวัลระดับนานาชาติ THE Awards Asia 2026

29 เมษายน 2569
ศูนย์สื่อสารองค์กรและนักศึกษาเก่าสัมพันธ์
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ขับเคลื่อนโครงการ “SMART BEE SDGs” พัฒนาความมั่นคงทางอาหารและคุณภาพชีวิตผู้เลี้ยงผึ้งใน 6 ประเทศลุ่มน้ำโขง นำ AI และ Big Data ติดตามสุขภาพผึ้ง-ประเมินคุณภาพน้ำผึ้ง ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มความแม่นยำให้กับผู้ผลิต สามารถขยายผล และปรับใช้จริงในแต่ละพื้นที่
“SMART BEE SDGs” สร้างความภาคภูมิใจแก่ประเทศไทย เมื่อได้รับการยกย่องเป็น มหาวิทยาลัยไทยเพียงแห่งเดียวที่คว้ารางวัลระดับ Highly Commended จากเวทีระดับนานาชาติ Times Higher Education (THE) Awards Asia 2026 ในหมวด Outstanding Contribution to Regional Development
ผลการประกาศรางวัลจัดขึ้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ณ เขตบริหารพิเศษฮ่องกง ท่ามกลางการแข่งขันจากกว่า 500 ผลงานชั้นนำทั่วเอเชีย สะท้อนศักยภาพงานวิจัยไทยที่สามารถสร้างผลกระทบจริงในระดับภูมิภาคและนานาชาติ
โครงการ SMART BEE SDGs ภายใต้การดำเนินงานของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร. เทิด ดิษยธนูวัฒน์ หัวหน้าศูนย์วิจัย SMART BEE SDGs เป็นโครงการพัฒนาระยะยาวแบบสหสาขาวิชา ที่มุ่งเน้นการยกระดับสุขภาพของแมลงผสมเกสร ความมั่นคงทางอาหาร และคุณภาพชีวิตของผู้เลี้ยงผึ้งใน 6 ประเทศลุ่มน้ำโขง ครอบคลุม ไทย จีน ลาว กัมพูชา เวียดนาม และเมียนมา
SMART BEE SDGs ได้บูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) มาใช้ในการติดตามสุขภาพแมลงผสมเกษรและพัฒนาคุณภาพน้ำผึ้ง ควบคู่การอบรมผู้เลี้ยงผึ้งและสร้างเครือข่ายความร่วมมือกว่า 20 เครือข่าย รวมถึงบันทึกข้อตกลง (MOU) ทั้งภาครัฐ เอกชน และองค์กรระหว่างประเทศ
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ การเพิ่มรายได้ให้กับผู้เลี้ยงผึ้งในภูมิภาค การพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม การสร้างงาน และการยกระดับมาตรฐานการผลิตในระดับข้ามพรมแดน รวมถึงการส่งเสริมธุรกิจต้นแบบในภูมิภาค เช่น การพัฒนาแบรนด์น้ำผึ้งในประเทศเมียนมาและกัมพูชาให้เติบโตสู่ระดับอุตสาหกรรม ซึ่งสะท้อนถึงศักยภาพของการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์และสังคม
นอกจากนี้ โครงการยังสร้างผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม ด้วยการส่งเสริมการอนุรักษ์แมลงผสมเกสรและความหลากหลายทางชีวภาพ สร้างการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมผ่านการประชุมวิชาการระดับภูมิภาค และยกระดับความตระหนักรู้ของชุมชนเกี่ยวกับบทบาทของผึ้งในระบบอาหาร ความหลากหลายของพืชท้องถิ่นได้รับการเห็นคุณค่าเพิ่มขึ้น เมื่อผู้เลี้ยงผึ้งเข้าใจถึงความเชื่อมโยงกับคุณภาพน้ำผึ้งและความมั่นคงทางอาหาร
ในด้านนโยบาย โครงการยังมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายระดับภูมิภาค ผ่านการเสนอแนวทางมาตรฐานการเลี้ยงผึ้ง แบบรวมศูนย์และข้อเสนอเชิงนโยบายต่อคณะกรรมการความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง เพื่อส่งเสริมการประสานมาตรฐานและความร่วมมือข้ามพรมแดน
จุดเด่นของโครงการ SMART BEE SDGs คือความเป็นนวัตกรรม โดยได้นำเทคโนโลยีการประมวลผลภาพด้วย AI และการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่มาใช้ในการติดตามสุขภาพผึ้งและประเมินคุณภาพน้ำผึ้ง ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มความแม่นยำให้กับผู้ผลิตในท้องถิ่น ฐานความรู้ทางวิทยาศาสตร์นี้ทำให้แนวทางแก้ไขมีความน่าเชื่อถือ สามารถขยายผล และปรับใช้ได้ในบริบทของแต่ละประเทศ
โครงการได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กองทุนพิเศษแม่โขง-ล้านช้าง และองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) และกำลังขยายขอบเขตไปสู่การวิจัยแมลงกินได้ เพื่อเพิ่มโอกาสทางรายได้ให้กับชุมชนเกษตรกรรม


แกลลอรี่